Udar mózgu – wszystko, co trzeba o nim wiedzieć

Udar mózgu to bardzo poważne schorzenie, będące trzecią – po chorobach układu krążenia oraz nowotworach – najczęstszą przyczyną zgonów wśród światowej populacji. Udary najczęściej występują u osób starszych, a wśród czynników ryzyka wymienia się te związane z szeroko rozumianym stylem życia.

Z tekstu dowiesz się:

  • co to jest udar mózgu,
  • jakie mogą być przyczyny udaru,
  • jak rozpoznać udar,
  • jak leczy się udar mózgu,
  • w jaki sposób można mu zapobiegać.

Według statystyk na udar mózgu co roku zapada około 15 mln osób, z czego około 5 mln umiera. Tym samym ta choroba stanowi trzecią po schorzeniach serca i nowotworach przyczynę zgonów w ujęciu globalnym. Możliwe skutki udaru mózgu wśród osób dorosłych to także m.in. przewlekła niesprawność oraz inwalidztwo.

Co to jest udar?

Udar mózgu to obumarcie części tkanki mózgowej na skutek zatrzymania dopływu krwi. Wyróżnia się dwa główne rodzaje udarów: niedokrwienny oraz krwotoczny:

  • Udar niedokrwienny – stanowi około 80% przypadków choroby; dochodzi do niego, gdy tętnica zaopatrująca mózg w krew zostaje częściowo lub całkowicie zatkana przez blaszkę miażdżycową.
  • Udar krwotoczny – potocznie zwany wylewem; dochodzi do niego w sytuacji, gdy ściana tętnicy mózgowej pęka, a krew wylewa się poza naczynie i nie dociera do tkanek mózgu.

Udar mózgu – przyczyny

Przyczyny udaru mózgu bywają różne, w zależności od rodzaju choroby. Udar mózgu niedokrwienny jest zazwyczaj wywołany przez zmiany miażdżycowe. Tzw. blaszka miażdżycowa, składająca się m.in. z odkładającego się w tętnicy cholesterolu, stopniowo zamyka jej światło i prowadzi najpierw do częściowego, a później całkowitego zablokowania przepływu krwi. Z kolei udar mózgu krwotoczny najczęściej jest efektem pęknięcia tętniaka lub naczyniaka i spowodowanego tym wylewu krwi z naczynia. Ten rodzaj udaru jest zazwyczaj cięższy niż udar mózgu niedokrwienny i częściej kończy się śmiercią lub trwałym inwalidztwem pacjenta.

Udar mózgu – objawy

Objawy udaru mózgu zależą m.in. od tego, która część mózgu zostaje uszkodzona. Jeśli jest to niewielki obszar mózgu, nie musi on być zagrożeniem dla życia. W innym przypadku następstwa niedokrwienia tkanki mózgowej mogą być bardzo poważne.

Najczęściej występujące objawy udaru mózgu to:

  • osłabienie mięśni twarzy,
  • niedowłady kończyn górnych i/lub dolnych po jednej stronie ciała,
  • zaburzenia widzenia,
  • nagły, bardzo silny ból głowy,
  • zaburzenia koordynacji ruchowej oraz równowagi,
  • zaburzenia mowy,
  • utrata przytomności.

Objawy te mogą się stopniowo nasilać i ustępować nawet przez kilka-kilkanaście godzin.

Udar mózgu – leczenie

Jeżeli u chorego występują niepokojące objawy, powinien niezwłocznie trafić do szpitala – szybko wykonany rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa głowy pozwalają zdiagnozować udar, zróżnicować go (udar niedokrwienny lub krwotoczny), a także ocenić, jak duży obszar mózgu uległ uszkodzeniu.

W zależności od rozległości zmian, ogólnego stanu chorego oraz czasu, w jakim trafił do szpitala, stosuje się różne metody leczenia. Jeśli jest taka konieczność, pacjent może zostać podłączony do respiratora. Lekarz może także zalecić podanie alteplazy (leku rozpuszczającego zakrzep), aspiryny lub heparyny. W przypadku udarów krwotocznych niezbędne bywają zabiegi neurochirurgiczne.

Po ustabilizowaniu stanu chorego konieczna jest odpowiednia pielęgnacja, w tym intensywne zabiegi rehabilitacyjne, które pozwalają ograniczać ewentualną niepełnosprawność i poprawić jakość życia pacjenta.

Udar mózgu – czy można mu zapobiegać?

W zapobieganiu udarowi mózgu bardzo ważny jest zdrowy styl życia. Warto stosować zdrową dietę (przede wszystkim zamienić tłuszcze zwierzęce na roślinne i ograniczyć cukier), pamiętać o aktywności fizycznej, rzucić palenie i wyeliminować spożywanie alkoholu. Istotne jest także to, by leczyć nadciśnienie tętnicze, choroby serca i cukrzycę, których występowanie również zwiększa ryzyko udaru.

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/udar/udar-mozgu/135796,udar-mozgu

https://ptfarm.pl/pub/File/FP/1_2009/07%20udar%20mozgu.pdf

https://spartanska.pl/wp-content/uploads/raport_udary-m%C3%B3zgu.pdf

Opublikowano